Chuyện tăng lương nên bàn bằng lời nói, trực tiếp hoặc qua gọi video, còn tin nhắn dùng để xin hẹn và email dùng để chốt lại sau buổi nói. Nhắn tin để đề nghị tăng lương thường bị đọc sai giọng, bị trả lời vội hoặc bị bỏ qua, trong khi một cuộc nói chuyện mười lăm phút cho bạn thấy phản ứng của sếp và chỉnh câu ngay lúc đó. Mẫu tin xin hẹn gọn: "Anh ơi, tuần này anh cho em xin mười lăm phút để trao đổi về công việc và mức lương của em được không ạ?"
Nhưng không phải lúc nào cũng gặp được sếp: sếp ở chi nhánh khác, sếp làm từ xa, hoặc chỗ làm quen trao đổi mọi việc qua ứng dụng nhắn tin. Bài này so sánh ba kênh, chỉ cách xin hẹn, cách nói khi gặp trực tiếp, cách làm khi chỉ còn cách nhắn, và cách viết email chốt lại sau cùng.
Nguyên tắc ngắn: nhắn để hẹn, nói để bàn, viết để chốt
Ba kênh giao tiếp có ba điểm mạnh khác nhau. Tin nhắn nhanh và ít áp lực, hợp để mở cửa. Lời nói, trực tiếp hay qua video, cho cả hai bên nghe được giọng và thấy được phản ứng, hợp để bàn một chuyện có cảm xúc như lương. Văn bản, thường là email, chậm hơn nhưng lưu lại được, hợp để ghi nhận những gì đã thống nhất.
Lỗi phổ biến nhất là dùng sai kênh cho sai việc. Người dùng tin nhắn để bàn lương sẽ gặp đủ loại hiểu lầm: sếp đọc lúc đang bận rồi trả lời một chữ "ừ", hoặc đọc một câu bình thường thành câu gay gắt vì không nghe được giọng. Người chỉ nói mà không viết lại thì sáu tháng sau hai bên nhớ khác nhau. Người gửi email dài đề nghị tăng lương mà chưa nói trước câu nào thì khiến sếp có cảm giác bị đưa đơn, dễ chuyển thẳng cho nhân sự xử lý theo thủ tục.
Vì vậy, một lần xin tăng lương trọn vẹn thường dùng cả ba: một tin nhắn xin hẹn, một buổi nói chuyện, và một tin hoặc email tóm tắt sau đó. Đi đủ ba bước không làm chuyện thêm nặng nề, ngược lại khiến mọi thứ rõ ràng và bớt căng thẳng cho cả hai bên.
So sánh ba kênh khi xin tăng lương
Bảng dưới giúp bạn chọn kênh cho từng bước, và biết trước chỗ mỗi kênh dễ hỏng.
| Kênh | Hợp khi | Dễ hỏng ở |
|---|---|---|
| Tin nhắn trên ứng dụng chat | Xin hẹn, nhắc mốc, tóm tắt ngắn sau buổi nói | Bị đọc vội, bị hiểu sai giọng, bị chìm giữa tin công việc khác |
| Nói trực tiếp | Bàn chính, trình bày phần việc, nghe phản ứng | Chọn sai lúc, nói lan man, quên chốt bước tiếp theo |
| Gọi video hoặc gọi thoại | Sếp ở xa hoặc làm từ xa | Mạng chập chờn, sếp vừa nghe vừa làm việc khác |
| Chốt lại thoả thuận, gửi tài liệu tóm tắt | Quá dài, quá trang trọng, gửi trước khi nói chuyện |
Nếu chỗ bạn làm có thói quen bàn mọi việc qua tin nhắn, kể cả việc lớn, vẫn nên xin một cuộc gọi cho riêng chuyện lương. Đề nghị một cuộc gọi cho thấy bạn coi trọng chuyện này, và hầu như sếp nào cũng sẽ đồng ý.
Mẫu tin nhắn xin hẹn
Tin xin hẹn nên nói rõ chủ đề để sếp không bị bất ngờ, nói rõ thời lượng để sếp dễ xếp lịch, và không nói trước nội dung chi tiết.
- Gọn, cho sếp quen làm việc nhanh: "Anh ơi, tuần này anh cho em xin mười lăm phút để nói về mức lương của em được không ạ?"
- Mềm hơn, gắn với công việc: "Chị ơi, em muốn xin chị một buổi ngắn để nhìn lại phần việc của em mấy tháng qua và trao đổi về lương, chị tiện hôm nào ạ?"
- Khi sếp ở xa: "Anh ơi, em muốn trao đổi với anh về lương của em, em xin anh một cuộc gọi khoảng mười lăm phút trong tuần này nhé, anh chọn giờ giúp em."
- Khi đã có hẹn từ trước: "Em nhắc anh lịch mình hẹn chiều thứ năm nói về đợt xét lương ạ, nếu anh bận thì mình dời sang hôm khác cũng được."
Gửi tin xin hẹn trong giờ làm việc, tránh tối muộn và cuối tuần. Đừng gửi ngay sau khi sếp vừa nhận một tin xấu, hoặc ngay trước cuộc họp lớn. Nếu sếp hỏi lại "chuyện gì thế em", chỉ cần đáp "dạ, em muốn trao đổi về mức lương dựa trên phần việc hiện tại, em sẽ nói kỹ khi gặp anh ạ".
Khi gặp trực tiếp: chỗ ngồi, thời lượng, cách mở đầu
Gặp trực tiếp là kênh tốt nhất, nhưng cũng có những chi tiết nhỏ quyết định buổi nói có gọn hay không.
- Chọn chỗ riêng: phòng họp nhỏ, góc yên tĩnh. Không bàn lương ở bàn làm việc giữa phòng hay ở căng tin.
- Đến đúng giờ, mang theo một tờ ghi chú các ý chính và một bản tóm tắt phần việc để đưa sếp nếu sếp muốn xem.
- Mở đầu bằng mục đích ngay sau vài câu chào hỏi, không vòng vo quá lâu.
- Nói ngắn phần căn cứ, rồi dừng để sếp hỏi. Nhìn phản ứng của sếp để biết nên đi sâu chỗ nào.
- Trước khi kết thúc, chốt bước tiếp theo và mốc thời gian bằng một câu rõ ràng.
- Giữ trong mười lăm đến hai mươi phút. Nếu sếp muốn nói thêm, để sếp chủ động kéo dài.
Một mẹo nhỏ: ngồi chéo góc với sếp thay vì đối diện thẳng qua bàn, nếu chỗ ngồi cho phép. Tư thế ngồi chéo khiến cuộc nói chuyện giống cùng nhau xem một vấn đề hơn là hai bên đối diện mặc cả.
Khi chỉ còn cách nhắn tin
Có những hoàn cảnh không gặp được và cũng không gọi được: sếp đang công tác dài ngày ở tỉnh khác với lịch kín, sếp nói rõ "có gì em nhắn anh", hoặc đợt xét sắp chốt mà sếp chưa có lúc nào rảnh. Lúc đó vẫn có thể dùng tin nhắn, nhưng phải viết khác tin nhắn thường ngày.
Viết thành một tin hoàn chỉnh thay vì nhiều tin rời. Câu đầu nêu mục đích, câu hai và ba nêu hai thay đổi lớn nhất trong phần việc kèm kết quả, câu bốn nêu đề nghị, câu cuối xin một mốc hoặc một cuộc gọi ngắn để bàn tiếp. Ví dụ: "Anh ơi, em xin phép nhắn vì biết anh đang đi công tác dài. Em muốn đề nghị anh xem xét điều chỉnh lương cho em trong đợt xét tới. Từ đầu năm em nhận thêm mảng khách hàng phía Bắc và đã ổn định, đồng thời kèm hai bạn mới vào việc. Em đã gửi anh bản tóm tắt qua email. Khi anh về, anh cho em xin mười lăm phút để trao đổi thêm nhé ạ."
Không dùng biểu tượng cảm xúc, không viết tắt, không gửi tin thoại dài. Đọc lại tin trước khi gửi, tự hỏi nếu sếp đọc lúc đang mệt thì câu nào có thể bị hiểu là trách móc, và sửa câu đó. Sau khi gửi, không nhắn dồn nếu sếp chưa trả lời ngay.
Khi sếp trả lời tin xin hẹn theo cách không ngờ
Sếp trả lời "nói luôn đi em". Sếp muốn nghe ngay qua tin nhắn. Đáp lịch sự nhưng giữ kênh nói: "Dạ, chuyện này em muốn nói kỹ một chút để anh nắm đủ, em xin anh mười phút gọi nhanh lúc nào anh rảnh ạ.". Nếu sếp vẫn muốn nhắn, gửi một tin hoàn chỉnh như phần trên, không gửi nhỏ giọt.
Sếp gọi lại ngay khi bạn chưa chuẩn bị. Không cần nhận lời bàn luôn. Nói thật: "Dạ em cảm ơn anh gọi lại, em đang chưa có tài liệu trước mặt, anh cho em hẹn lại sau giờ trưa được không ạ?". Nói chuyện lương khi chưa sẵn sàng thường dẫn tới việc quên ý quan trọng nhất.
Sếp chỉ thả một biểu tượng đã xem. Sếp đã đọc nhưng chưa xếp được lịch. Chờ một hai ngày làm việc, rồi nhắn lại với hai khung giờ cụ thể để sếp chỉ việc chọn, thay vì hỏi lại "anh tiện lúc nào".
Sếp hẹn vào giờ ăn trưa hay quán cà phê. Chỗ thoải mái cũng được, miễn đủ riêng tư. Vẫn mang theo ý chính, vẫn chốt bước tiếp theo trước khi đứng dậy. Không vì không khí thân mật mà nói lan sang chuyện lương người khác hay chuyện riêng của công ty.
Email chốt lại và những sai hay gặp ở từng kênh
Email chốt sau buổi nói. Gửi trong ngày hoặc sáng hôm sau, tiêu đề rõ như "Tóm tắt trao đổi về điều chỉnh lương", ba đến năm dòng: điều đã nói, điều sếp sẽ làm, điều bạn sẽ làm, mốc hẹn. Kết bằng câu mời sếp chỉnh nếu bạn ghi chưa đúng. Đính kèm bản tóm tắt phần việc nếu sếp cần chuyển tiếp lên trên.
Sai ở tin nhắn. Gửi tin đề nghị tăng lương vào nhóm chat chung vì bấm nhầm, gửi lúc nửa đêm, hoặc nhắn đề nghị rồi ngay sau đó gửi thêm "anh đọc chưa ạ". Nhắn nhầm nhóm thì xin lỗi ngắn trong nhóm, thu hồi nếu kịp, rồi nhắn riêng sếp giải thích.
Sai khi nói trực tiếp. Nói khi sếp đang đứng, đang cầm điện thoại, đang chuẩn bị đi họp. Hoặc nói lan man kể khổ, mất mười phút đầu mới vào chuyện. Hoặc nói xong mà không chốt gì, ra về với câu "để anh xem".
Sai ở email. Viết email dài như bản tự đánh giá cả năm, gửi cùng lúc cho sếp và phòng nhân sự trước khi nói chuyện với sếp, hoặc dùng giọng văn kiểu đơn từ khiến sếp có cảm giác bạn đã quyết định đi theo đường thủ tục.
Sai chung ở mọi kênh. Nhắc lương của đồng nghiệp, nhắc lời mời từ nơi khác như một lời doạ, và quên rằng mọi thứ viết ra đều có thể được chuyển tiếp. Viết gì cũng nên viết như thể người duyệt lương cuối cùng sẽ đọc được.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nhắn tin cho sếp để xin tăng lương không?
Nên dùng tin nhắn để xin hẹn, còn đề nghị chính nên nói trực tiếp hoặc gọi video. Chỉ khi thật sự không gặp được và đợt xét sắp chốt mới nên viết đề nghị bằng tin nhắn, và khi đó viết thành một tin hoàn chỉnh, rõ ràng.
Nên gửi tin nhắn xin hẹn bàn lương vào lúc nào?
Trong giờ làm việc, tốt nhất là đầu tuần hoặc giữa tuần, buổi sáng. Tránh tối muộn, cuối tuần, ngay trước cuộc họp lớn hoặc ngay sau khi phòng vừa có tin không vui.
Có cần gửi email sau khi đã nói chuyện trực tiếp với sếp không?
Nên gửi một tin hoặc email tóm tắt ngắn trong ngày, ghi điều đã thống nhất và mốc hẹn. Việc này giúp hai bên nhớ cùng một chuyện và giúp sếp có sẵn tài liệu nếu cần đề xuất lên trên.
Sếp làm việc từ xa thì xin tăng lương bằng cách nào?
Nhắn tin xin một cuộc gọi video riêng khoảng mười lăm phút, bật camera nếu có thể. Trước cuộc gọi, gửi bản tóm tắt phần việc qua email để sếp xem trước, và sau cuộc gọi thì tóm tắt lại những gì đã thống nhất.
Lỡ gửi tin nhắn xin tăng lương vào nhóm chung thì làm sao?
Thu hồi tin nếu ứng dụng còn cho phép, nhắn một câu xin lỗi ngắn trong nhóm vì gửi nhầm, rồi nhắn riêng cho sếp giải thích. Không cần giải thích nội dung với cả nhóm, và đừng để chuyện này làm bạn bỏ dở đề nghị.