ThuongCap.comThượng Cấp
Đề xuất, xin phép và nhờ sếp

Đề xuất ý tưởng với sếp: một trang gồm vấn đề, cách làm, nguồn lực và thước đo

Ý tưởng hay vẫn bị gác nếu sếp phải đoán nó tốn gì và đo bằng gì. Cách viết đề xuất một trang bốn phần, câu mở lời mẫu và cách theo dõi sau buổi trình.

Morning light in a Vietnamese office, an employee seen from behind slides a single blank sheet across a desk toward a manager holding a cup of coffee

Muốn sếp duyệt một ý tưởng, hãy gói nó vào đúng một trang trả lời bốn câu: đang vướng chuyện gì, định làm thế nào, cần những gì, và nhìn vào đâu để biết có hiệu quả. Khi đưa trang đó, câu mở lời có thể chỉ gọn như sau: "Anh ơi, em có một đề xuất nhỏ để giảm việc làm lại ở khâu kiểm hàng, em tóm trong một trang, anh xem giúp em mười phút được không ạ?" Sếp biết ngay chủ đề, biết thời gian cần bỏ ra và biết bạn đã nghĩ kỹ.

Bài này đi qua lý do một trang thường được duyệt nhanh hơn một tập dày, nội dung từng phần của trang đề xuất, một ví dụ giả định viết đầy đủ, các câu mở lời theo mức độ, những câu sếp hay hỏi lại, các lỗi khiến đề xuất bị gác, và việc cần làm sau buổi trình bày. Câu mẫu xưng "em", gọi "anh", bạn đổi cho hợp chỗ làm của mình.

Vì sao một trang lại dễ được duyệt hơn một tập dày

Sếp trực tiếp thường đọc đề xuất của nhân viên trong những khoảng trống ngắn: giữa hai cuộc họp, lúc chờ xe, cuối ngày. Một tập mười trang khiến sếp phải để dành "khi nào rảnh", và khoảng rảnh đó hiếm khi tới. Một trang thì đọc được ngay, quyết được ngay, hoặc ít nhất hỏi lại được ngay.

Viết gọn còn có một lợi ích ít người nhận ra: nó buộc chính bạn phải nghĩ cho rõ. Khi chỉ có chỗ cho ba câu về vấn đề, bạn phải chọn vấn đề lớn nhất thay vì kể hết mọi bức xúc. Khi chỉ có một dòng cho thước đo, bạn phải chọn con số nào thật sự cho thấy ý tưởng có tác dụng. Đề xuất dài thường dài vì người viết chưa chọn.

Cuối cùng, một trang là thứ sếp có thể chuyển nguyên lên cấp trên mà không phải viết lại. Nhiều ý tưởng tốt chết ở bước này: sếp trực tiếp thấy hay, nhưng ngại công tóm tắt lại để xin duyệt tiếp. Nếu trang của bạn đủ rõ để người chưa từng nghe bạn nói vẫn hiểu, bạn đã gỡ cho sếp một việc, và cơ hội ý tưởng đi tiếp lớn hơn hẳn.

Một trang không có nghĩa là cẩu thả. Bạn vẫn nên có sẵn phần số liệu chi tiết, các phương án đã cân nhắc và những rủi ro đã nghĩ tới, chỉ là để ở phụ lục hoặc giữ trong đầu, khi sếp hỏi thì đưa ra. Trang chính là phần sếp cần để quyết, phần còn lại là phần bạn cần để trả lời.

Bốn phần của trang đề xuất và câu mỗi phần phải trả lời

Vấn đề: đang mất gì, mất bao nhiêu. Viết hai đến ba câu mô tả chuyện đang xảy ra và cái giá của nó, càng cụ thể càng tốt. "Quy trình chưa tối ưu" là câu sếp lướt qua. "Mỗi tuần có khoảng năm đơn phải làm lại vì sai mã hàng, mỗi đơn tốn chừng một giờ của hai người" là câu sếp dừng lại đọc. Số liệu ghi rõ là ước tính của bạn và cách bạn đếm.

Cách làm: làm gì, bắt đầu từ đâu. Mô tả cách giải quyết bằng các bước chứ không bằng tính từ. Nếu có thể, đề nghị làm thử trên một phạm vi nhỏ trước: một nhóm, một tuần, một loại hàng. Thử nhỏ giảm rủi ro cho sếp, và sếp dễ nói "có" với một lần thử hơn là với một thay đổi toàn phòng.

Nguồn lực: cần ai, cần gì, trong bao lâu. Ghi rõ giờ công của bạn và của người khác, công cụ cần có, có cần phòng khác phối hợp không. Đừng giấu chi phí để đề xuất trông nhẹ nhàng, vì sếp sẽ tự hỏi và khi phát hiện ra, lòng tin vào cả trang giấy giảm theo. Nếu gần như không tốn gì, hãy nói thẳng điều đó, đó là điểm mạnh.

Thước đo: nhìn vào đâu để biết có tác dụng. Chọn một đến hai con số đo được trong thời gian thử, kèm mốc thời gian xem lại. Ví dụ: sau bốn tuần, số đơn làm lại giảm từ khoảng năm xuống còn một đến hai mỗi tuần. Thước đo cũng là lối thoát cho sếp: nếu không đạt thì dừng, không ai mất mặt.

Ví dụ giả định: một trang đề xuất rút ngắn thời gian trả lời khách

Dưới đây là cách một nhân viên chăm sóc khách hàng viết trang đề xuất. Toàn bộ số liệu là ví dụ giả định để minh hoạ cách viết, bạn thay bằng số đếm thật của mình.

PhầnNội dung viết trên trangGhi chú cách viết
Vấn đềKhách hỏi về tình trạng đơn hàng chiếm khoảng một nửa số câu hỏi mỗi ngày. Mỗi câu mất vài phút vì phải tra ở hai nơi, khách chờ trung bình hơn một giờ mới được trả lời.Nêu tần suất và cái giá, không trách ai
Cách làmSoạn sẵn mười câu trả lời mẫu cho các tình trạng đơn hay gặp, thử hai tuần với ca sáng trước khi áp cho cả nhóm.Bắt đầu nhỏ, có giới hạn thời gian
Nguồn lựcKhoảng sáu giờ của em để soạn và một buổi ngắn hướng dẫn ca sáng. Không cần mua thêm công cụ.Nói rõ cả khi gần như không tốn gì
Thước đoThời gian chờ trung bình của câu hỏi về đơn hàng ở ca sáng; xem lại sau hai tuần.Một con số, một mốc ngày
Việc cần sếpĐồng ý cho thử và nhắc ca sáng dùng mẫu trong hai tuần.Câu này hay bị quên nhất

Để ý dòng cuối cùng: "Việc cần sếp". Rất nhiều đề xuất viết đủ bốn phần nhưng không nói sếp cần làm gì, nên sếp đọc xong gật gù rồi để đó. Một dòng nói rõ bạn xin cái gì giúp sếp biết đây là việc phải trả lời, không phải tài liệu để tham khảo.

Mở lời trình đề xuất: câu nói mẫu theo từng mức

Cách mở lời nên hợp với tầm của ý tưởng. Ý tưởng nhỏ trong phạm vi việc của bạn thì nói nhẹ; ý tưởng đụng tới nhiều người thì xin hẳn thời gian và gửi trang trước.

  • Ý tưởng nhỏ, gần như không tốn gì: "Anh ơi, em thấy chỗ kiểm hàng hay phải làm lại, em có cách thử trong một tuần, không tốn thêm gì. Em gửi anh một trang tóm tắt, anh đồng ý thì em làm luôn ạ."
  • Ý tưởng cần thêm giờ công của người khác: "Em có một đề xuất cần ca sáng hỗ trợ khoảng hai tuần. Em đã tóm trong một trang, anh cho em mười lăm phút trong tuần này để em trình bày được không ạ?"
  • Ý tưởng đụng tới cách làm của cả phòng: "Em muốn đề xuất thay đổi cách nhận đơn, việc này ảnh hưởng tới nhiều người nên em gửi anh trang tóm tắt trước, anh đọc rồi mình bàn lúc anh tiện ạ."
  • Khi sếp đang bận và chỉ hỏi "chuyện gì đấy": "Dạ một đề xuất nhỏ về khâu kiểm hàng thôi anh, em gửi anh qua tin nhắn, anh rảnh xem giúp em."

Điểm chung của các câu trên: nói ngay chủ đề, nói ngay quy mô, và để sếp chọn lúc nghe. Tránh mở bằng "Em có ý này hay lắm" hay "Sao mình không làm thế này nhỉ", vì cả hai đặt sếp vào thế phải đánh giá trước khi được biết nội dung.

Những câu sếp hay hỏi lại và cách đáp

Sau khi đọc trang đề xuất, sếp thường hỏi lại vài câu quen thuộc. Chuẩn bị trước câu đáp giúp bạn không lúng túng và không vô tình nói quá điều mình chắc.

Sếp hỏiSếp đang lo điều gìCâu đáp gợi ý
"Trước giờ sao không ai làm?"Có rủi ro nào mình chưa thấy"Em cũng đã hỏi anh chị trong phòng, chỗ vướng trước đây là thiếu mẫu chung, giờ em soạn sẵn nên thử được ạ."
"Em lấy đâu ra thời gian?"Việc chính có bị ảnh hưởng không"Em làm vào khoảng thời gian ít đơn buổi chiều, việc chính vẫn đúng hạn, nếu chậm em báo anh ngay."
"Lỡ không hiệu quả thì sao?"Ai chịu trách nhiệm nếu hỏng"Mình chỉ thử hai tuần, nếu con số không giảm em dừng và báo lại anh, mọi thứ trở về như cũ."
"Phòng khác có đồng ý không?"Có đụng chạm ngoài phòng không"Bản thử chỉ trong nhóm mình. Nếu mở rộng, em nhờ anh nói với bên kia, em chuẩn bị sẵn số liệu."
"Để anh nghĩ thêm."Chưa đủ thông tin hoặc chưa phải lúc"Dạ vâng, anh cần thêm thông tin gì em bổ sung. Thứ Sáu em hỏi lại anh được không ạ?"

Nếu gặp câu hỏi mà bạn chưa có câu trả lời, nói thẳng là chưa biết và hẹn thời điểm trả lời. Một câu "em chưa tính tới chỗ này, mai em gửi anh" giữ uy tín tốt hơn nhiều so với một câu trả lời đoán mò.

Những lỗi khiến đề xuất bị gác lại

Đề xuất mà thật ra là lời phàn nàn. Trang giấy dành phần lớn để kể chuyện ai làm sai, khâu nào kém, còn phần cách làm chỉ một dòng. Sếp đọc sẽ thấy một bản tố cáo, không thấy một kế hoạch. Giữ phần vấn đề ở mức sự việc và con số, dồn chữ cho phần cách làm.

Đề xuất quá to cho lần đầu. Muốn đổi cả quy trình của phòng ngay lập tức. Sếp phải gánh rủi ro lớn nên chọn cách an toàn là chưa làm. Bắt đầu bằng phần nhỏ nhất có thể chứng minh được ý tưởng, thành công rồi hẵng mở rộng.

Trình bày ở sai chỗ. Đưa ý tưởng ra lần đầu ngay giữa cuộc họp đông người, khiến sếp bị bất ngờ trước mặt mọi người. Nhiều sếp sẽ phản xạ bằng cách gạt đi. Gửi riêng trước, bàn riêng trước, rồi nếu cần mới đem ra họp.

Không có tên người làm. Đề xuất viết "nên làm thế này" nhưng không nói ai làm. Sếp hiểu ngầm là bạn đang giao việc cho sếp. Ghi rõ bạn nhận phần nào, người khác cần làm phần nào.

Bỏ quên sau khi gửi. Gửi xong rồi chờ. Sếp nhiều việc, đề xuất trôi xuống dưới. Không nhắc lại thì gần như chắc là không có câu trả lời.

Sau buổi trình bày: giữ cho đề xuất không chìm

Phần lớn đề xuất không bị từ chối, chúng chỉ bị quên. Vài việc nhỏ sau buổi nói chuyện giúp ý tưởng của bạn đi tới được một câu trả lời rõ ràng.

  1. Trong ngày, gửi một tin ngắn ghi lại điều đã thống nhất: "Em cảm ơn anh, em ghi lại: mình thử hai tuần ở ca sáng, bắt đầu thứ Hai, em báo kết quả ngày mười lăm ạ."
  2. Nếu sếp chưa quyết, hẹn một mốc hỏi lại cụ thể và ghi vào lịch của chính bạn.
  3. Trong thời gian thử, cập nhật ngắn mỗi tuần một lần, chỉ một hai dòng, kể cả khi số liệu chưa đẹp.
  4. Hết thời gian thử, gửi kết quả theo đúng thước đo đã ghi trên trang đầu, kèm đề nghị bước tiếp: mở rộng, chỉnh lại, hay dừng.
  5. Nếu kết quả tốt, nhắc tên những người đã giúp. Sếp sẽ nhớ bạn là người làm được việc và biết ghi nhận người khác.

Nếu sau hai lần nhắc mà sếp vẫn chưa trả lời, hãy hỏi thẳng nhưng nhẹ: "Anh ơi, đề xuất này anh thấy chưa phải lúc thì em để lại, khi nào phù hợp em trình lại ạ." Câu này cho sếp một lối ra dễ dàng, và bạn biết được mình nên tiếp tục hay chuyển sang việc khác.

Câu hỏi thường gặp

Đề xuất ý tưởng với sếp nên gửi bằng văn bản hay nói trực tiếp?

Tốt nhất là cả hai: gửi trang tóm tắt trước để sếp có thời gian đọc, rồi xin một buổi ngắn để bàn. Chỉ nói miệng thì dễ bị quên chi tiết, chỉ gửi văn bản thì sếp có thể đọc lướt mà không hỏi lại được.

Ý tưởng nhỏ có cần viết thành một trang không?

Không nhất thiết. Ý tưởng nằm trọn trong việc của bạn và không tốn gì thì một tin nhắn vài dòng là đủ, miễn là vẫn có đủ vấn đề, cách làm, thời gian thử và điều bạn cần sếp đồng ý.

Sếp lấy ý tưởng của mình trình lên trên thì sao?

Gửi đề xuất bằng văn bản có ngày tháng ngay từ đầu là cách giữ dấu vết tự nhiên nhất. Nhìn rộng hơn, ý tưởng của bạn được cấp trên duyệt cũng là kết quả tốt; bạn có thể xin sếp cho mình trực tiếp làm phần triển khai.

Có nên đề xuất khi mới vào công ty vài tháng không?

Có thể, nhưng nên bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ trong phạm vi việc của mình và hỏi trước vì sao mọi thứ đang làm như vậy. Người mới hay thấy chỗ bất hợp lý, nhưng đôi khi có lý do mà họ chưa biết.

Đề xuất bị từ chối rồi có nên trình lại không?

Nên, nếu hoàn cảnh đã thay đổi hoặc bạn đã sửa được điểm sếp lo. Khi trình lại, nói rõ điều gì khác lần trước. Trình lại y nguyên chỉ khiến sếp thấy bạn không nghe lý do từ chối.

Có nên rủ đồng nghiệp cùng đứng tên đề xuất không?

Nếu đồng nghiệp thật sự góp ý và sẽ cùng làm thì nên, sếp thấy được sự đồng thuận trong nhóm. Đừng rủ cho đông để tạo sức ép, vì sếp dễ cảm thấy bị dồn vào thế phải đồng ý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138