ThuongCap.comThượng Cấp
Đề xuất, xin phép và nhờ sếp

Xin sếp viết thư giới thiệu hoặc làm người tham chiếu: cách mở lời

Xin thư giới thiệu là nhờ sếp đặt uy tín của mình sau lưng bạn. Cách chọn lúc hỏi, câu mở lời theo từng mục đích, gói tài liệu gửi kèm và cách cảm ơn cho trọn.

A Vietnamese manager seated at a wooden desk by a window writing with a fountain pen on a blank sheet, an employee standing respectfully at a distance, afternoon light

Xin sếp viết thư giới thiệu hay làm người tham chiếu nên hỏi riêng, hỏi sớm, nói rõ mục đích, và luôn cho sếp một lối từ chối dễ dàng; khi sếp nhận lời, gửi ngay một gói tài liệu giúp sếp viết nhanh. Câu mở lời mẫu: "Anh ơi, em đang nộp hồ sơ học bổng thạc sĩ, hạn là cuối tháng sau. Em muốn hỏi anh có sẵn lòng viết cho em một thư giới thiệu không ạ. Nếu anh bận quá em hoàn toàn hiểu."

Bài này phân biệt thư giới thiệu với người tham chiếu, đi qua lúc nên hỏi trong từng hoàn cảnh (đi học, chuyển việc, đã nghỉ việc), các câu mở lời mẫu, gói tài liệu nên gửi kèm, những điều không nên làm, cách xử lý khi sếp ngại hoặc nhờ bạn tự viết bản nháp, và cách cảm ơn sau đó.

Thư giới thiệu và người tham chiếu khác nhau thế nào

Thư giới thiệu là một văn bản sếp viết ra, ký tên, nói về năng lực và phẩm chất của bạn. Nó thường cần cho hồ sơ học bổng, du học, chương trình đào tạo, đôi khi cho hồ sơ xin việc ở những nơi có yêu cầu. Viết một bức thư tử tế tốn của sếp vài giờ, và đặt tên tuổi của sếp lên giấy.

Người tham chiếu là người đồng ý để nơi tuyển dụng liên hệ hỏi về bạn, thường qua một cuộc gọi hoặc vài câu hỏi bằng thư. Việc này tốn ít thời gian hơn, nhưng sếp phải trả lời ngay khi được hỏi, không có thời gian chuẩn bị nếu bạn không báo trước.

Hiểu sự khác biệt giúp bạn xin đúng thứ mình cần. Đừng xin thư giới thiệu khi nơi nộp chỉ cần tên người tham chiếu, vì bạn đang bắt sếp làm việc không cần thiết. Ngược lại, đừng chỉ ghi tên sếp vào hồ sơ mà không hỏi, vì một cuộc gọi bất ngờ có thể khiến sếp trả lời lúng túng, và đó là điều chẳng ai muốn.

Cả hai đều là một lời bảo đảm cá nhân. Sếp đồng ý tức là sếp tin bạn đủ để đặt uy tín của mình vào đó. Vì vậy, cách bạn hỏi và cách bạn cảm ơn cũng quan trọng như nội dung bức thư.

Nên hỏi lúc nào trong từng hoàn cảnh

Thời điểm hỏi khác nhau tuỳ bạn đang ở đâu so với công ty hiện tại. Chọn sai thời điểm có thể khiến một lời xin đơn giản thành một tin gây lo lắng.

Hoàn cảnhNên hỏi khi nàoLưu ý
Xin học bổng, đi học mà vẫn làm ở công tySớm nhất có thể, ít nhất ba bốn tuần trước hạnNói rõ có ảnh hưởng tới công việc không, học xong có quay lại không
Đã thông báo nghỉ việc, đang bàn giaoTrong thời gian bàn giao, khi việc đã ổn địnhHỏi lúc quan hệ đang tốt, sau khi bạn đã làm bàn giao chu đáo
Đã nghỉ việc một thời gianKhi có nhu cầu cụ thể, kèm lời nhắc lại bạn là aiGợi lại một hai dự án đã làm cùng để sếp nhớ rõ
Đang tìm việc mới mà chưa báo công tyThường không nên hỏi sếp hiện tạiDùng sếp cũ hoặc đồng nghiệp đã nghỉ; nơi tuyển dụng thường hiểu điều này

Hoàn cảnh cuối cùng là chỗ nhiều người lúng túng nhất. Nếu bạn chưa muốn sếp hiện tại biết mình đang tìm việc, hãy nói thẳng với nơi tuyển dụng rằng bạn sẽ cung cấp người tham chiếu ở công ty hiện tại khi đã có lời mời chính thức. Phần lớn nhà tuyển dụng chấp nhận cách làm này.

Câu mở lời theo từng mục đích

Câu nào cũng có ba phần: mục đích cụ thể, thời hạn, và một lối từ chối nhẹ nhàng cho sếp. Phần thứ ba là điều tạo ra khác biệt, vì nó khiến sếp cảm thấy được hỏi chứ không bị đặt việc.

  • Xin thư cho hồ sơ học bổng: "Anh ơi, em đang nộp hồ sơ học bổng, chương trình cần một thư từ người quản lý trực tiếp, hạn là ngày hai mươi tháng sau. Anh có sẵn lòng viết giúp em không ạ? Nếu thời gian này anh bận em hiểu, em có thể nhờ người khác."
  • Xin làm người tham chiếu khi đã báo nghỉ: "Anh ơi, công ty mới có thể liên hệ hỏi về quá trình làm việc của em. Em muốn xin phép ghi tên anh làm người tham chiếu, anh thấy có tiện không ạ?"
  • Liên hệ sếp cũ sau thời gian dài: "Chào anh, em là Hương, từng làm ở nhóm dự án kho của anh hai năm trước. Em đang ứng tuyển một vị trí quản lý vận hành và muốn hỏi anh có sẵn lòng làm người tham chiếu cho em không ạ."
  • Khi chưa chắc sếp đánh giá mình cao: "Em muốn xin anh một thư giới thiệu, nhưng trước hết em muốn hỏi thật anh có thấy đủ thông tin để viết về em không ạ? Anh cứ nói thẳng, em sẽ không phiền."

Câu cuối là câu nên dùng khi bạn không chắc. Một bức thư giới thiệu nhạt nhẽo, viết vì nể, đôi khi còn kém hơn không có thư. Cho sếp cơ hội nói thật giúp bạn chọn đúng người.

Gói tài liệu gửi kèm để sếp viết nhanh

Khi sếp đã nhận lời, đừng để sếp phải tự nhớ bạn đã làm gì. Gửi ngay trong ngày một gói ngắn gọn.

  1. Mục đích và nơi nhận: tên chương trình hoặc vị trí, nơi nhận thư, họ cần đánh giá điều gì ở ứng viên.
  2. Hạn nộp và cách nộp: gửi bản giấy, gửi qua thư điện tử, hay tải lên hệ thống; có mẫu riêng không.
  3. Bản tóm tắt quá trình làm việc với sếp: thời gian, vai trò, ba đến năm việc nổi bật kèm kết quả cụ thể.
  4. Hai ba điểm bạn mong thư nhấn mạnh, gắn với yêu cầu của nơi nhận. Ví dụ: khả năng dẫn dắt nhóm nhỏ, phân tích số liệu.
  5. Hồ sơ hoặc bài luận của bạn nếu có, để thư và hồ sơ không mâu thuẫn nhau.

Nhắc hạn một lần khoảng một tuần trước, nhẹ nhàng: "Anh ơi, em nhắc anh hạn thư là thứ Sáu tuần sau ạ, anh cần em bổ sung gì cứ báo em." Đừng nhắc dồn dập. Với người tham chiếu, báo trước cho sếp khi nào có thể có người gọi tới và họ có thể hỏi những gì.

Khi sếp nhờ bạn tự viết bản nháp

Đây là chuyện khá phổ biến. Nhiều sếp bận sẽ đề nghị bạn viết một bản nháp để họ sửa và ký. Đây không phải là sếp lười hay không quý bạn, mà là cách làm cho nhanh. Tuy vậy, nội dung cuối cùng vẫn phải là điều sếp thật sự xác nhận.

Viết bằng giọng của sếp, không phải giọng của bạn. Thư giới thiệu nói về bạn từ góc nhìn người quản lý: đã quan sát bạn làm gì, trong bao lâu, so với kỳ vọng thế nào. Tránh những lời khen chung chung, hãy dùng ví dụ cụ thể mà sếp có thể xác nhận.

Đừng tự thổi phồng. Viết quá tay khiến sếp phải sửa nhiều hoặc ngại ký. Và nếu nơi nhận hỏi lại sếp, những điều phóng đại có thể bị lộ. Viết vừa phải, đúng sự thật, để sếp thêm vào nếu muốn.

Kiểm tra quy định của nơi nhận. Một số chương trình yêu cầu người giới thiệu tự viết và gửi trực tiếp, không cho ứng viên xem trước. Trong trường hợp đó, đừng đề nghị viết nháp, chỉ gửi gói tài liệu tóm tắt.

Những điều không nên làm khi xin thư hay xin tham chiếu

Ghi tên sếp mà không hỏi. Đây là lỗi lớn nhất. Sếp nhận cuộc gọi bất ngờ, trả lời lúng túng, và cả hai đều khó xử. Có sếp còn phật ý vì thấy tên mình bị dùng mà không được hỏi, và lần sau sẽ từ chối dù có quý bạn.

Hỏi sát hạn. Xin thư ba ngày trước hạn là đẩy sếp vào thế phải bỏ việc khác hoặc từ chối. Nếu buộc phải xin gấp, nói thẳng là gấp và chấp nhận sếp có thể không kịp.

Hỏi trước mặt người khác. Xin trong cuộc họp hay trước đồng nghiệp khiến sếp khó từ chối, dù không muốn. Luôn hỏi riêng.

Nhờ một lần cho nhiều nơi mà không báo. Nếu bạn nộp nhiều chương trình, nói rõ ngay từ đầu để sếp biết khối việc, và hỏi sếp có đồng ý dùng một nội dung cho nhiều nơi không.

Không báo kết quả. Sếp đã bỏ thời gian viết thư, và họ muốn biết bạn có được nhận không. Im lặng sau đó là cách nhanh nhất để lần sau sếp ngại giúp.

Cảm ơn và giữ mối quan hệ sau đó

Khi sếp gửi thư hoặc sau khi nơi tuyển dụng đã liên hệ, gửi một lời cảm ơn riêng, cụ thể: "Em cảm ơn anh đã dành thời gian viết thư cho em, em biết anh đang rất bận. Em sẽ báo anh kết quả ngay khi có ạ." Một lời cảm ơn viết tay hoặc một món quà nhỏ phù hợp với văn hoá công ty cũng là cách tốt, miễn là không đắt tới mức khiến sếp khó nhận.

Khi có kết quả, dù được hay không, hãy báo lại. Nếu được nhận, kể ngắn bạn sẽ học gì hoặc làm gì. Nếu không được, cảm ơn lần nữa và nói bạn sẽ thử lại. Sếp sẽ thấy công sức của mình được trân trọng.

Về lâu dài, giữ liên lạc ở mức vừa phải: một tin hỏi thăm dịp Tết, chia sẻ khi có tin vui trong công việc. Người từng viết thư giới thiệu cho bạn là một phần mạng lưới nghề nghiệp đáng giữ, và có thể là người bạn cần nhờ lần nữa vài năm sau.

Nếu một ngày sếp cũ nhờ lại bạn một việc, như giới thiệu ứng viên hay góp ý cho một dự án, hãy nhận lời khi có thể. Quan hệ nghề nghiệp bền nhất là quan hệ hai chiều, và lời giới thiệu năm nào sẽ được đáp lại bằng sự sẵn lòng của bạn hôm nay.

Câu hỏi thường gặp

Sếp từ chối viết thư giới thiệu thì có nên hỏi lý do không?

Có thể hỏi nhẹ một lần nếu bạn thấy phù hợp, nhưng không nên ép. Lý do có thể là sếp quá bận, chưa làm việc với bạn đủ lâu, hoặc công ty có quy định riêng. Cảm ơn và tìm người khác là cách xử lý tốt nhất.

Có nên xin thư giới thiệu từ sếp lớn thay vì sếp trực tiếp không?

Thường là không, trừ khi sếp lớn thật sự làm việc trực tiếp với bạn. Nơi nhận thư đánh giá cao người hiểu rõ công việc của bạn hơn là chức danh cao. Thư chung chung từ người chức vụ lớn ít giá trị hơn thư cụ thể từ sếp trực tiếp.

Đã nghỉ việc không êm đẹp thì có nên nhờ sếp cũ làm người tham chiếu không?

Nên cân nhắc kỹ. Nếu quan hệ căng thẳng, hãy chọn một quản lý khác hoặc đồng nghiệp cấp cao từng làm việc gần với bạn. Nếu được hỏi, cứ nói thật với nhà tuyển dụng về lựa chọn này, ngắn gọn và không chê trách công ty cũ.

Thư giới thiệu bằng tiếng Anh thì có nên dịch giúp sếp không?

Nếu sếp không quen viết tiếng Anh, bạn có thể đề nghị hỗ trợ dịch, nhưng nội dung phải được sếp đồng ý từng ý và ký xác nhận. Kiểm tra quy định của nơi nhận về việc dịch thư.

Có cần xin thư giới thiệu khi nghỉ việc dù chưa có nhu cầu không?

Một số người xin trước khi nghỉ để dùng về sau. Việc này có ích nếu ngành của bạn hay cần thư, nhưng thư chung chung không gắn với mục đích cụ thể thường kém giá trị. Thay vào đó, xin phép sếp được liên hệ lại khi cần.

Bao lâu thì nên nhắc lại nếu sếp nhận lời mà chưa viết?

Khoảng một tuần trước hạn nộp là hợp lý cho lần nhắc đầu. Nếu sát hạn hai ba ngày vẫn chưa có, nhắc thêm một lần và hỏi sếp có cần bạn gửi bản tóm tắt ngắn hơn không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138