Chỉ nên nhờ sếp gỡ vướng với phòng khác sau khi đã tự hỏi trực tiếp, đã hẹn mốc rõ ràng mà vẫn không có kết quả, và việc kẹt đang đe doạ một hạn chót thật. Khi nhờ, đưa sếp một tin gọn: kẹt ở đâu, đã làm gì, cần sếp làm đúng một việc gì. Ví dụ: "Anh ơi, hợp đồng khách B đang chờ phòng pháp chế duyệt từ thứ Hai, em đã hỏi hai lần, hạn ký là thứ Sáu. Em nhờ anh nhắn chị trưởng phòng bên đó giúp em xin mốc duyệt ạ."
Bài này đi qua những bước nên tự làm trước, dấu hiệu cho thấy đã tới lúc nhờ sếp, mẫu tin nhờ theo từng loại vướng, cách nói với đồng nghiệp phòng bên để không thành "mách sếp", và những sai lầm khiến sếp ngại giúp lần sau.
Vì sao nhờ sếp vừa cần thiết vừa dễ phản tác dụng
Trong công ty, nhiều việc phải chạy qua vài phòng: hợp đồng cần pháp chế, đơn hàng cần kho, thanh toán cần kế toán. Mỗi phòng có ưu tiên riêng, và việc của bạn chỉ là một trong rất nhiều việc của họ. Khi bị kẹt, sếp trực tiếp có một thứ bạn không có: quan hệ ngang hàng với quản lý phòng bên và quyền đặt lại thứ tự ưu tiên ở cấp cao hơn.
Nhưng nhờ sếp là dùng một nguồn lực có hạn. Nếu bạn nhờ quá sớm, sếp sẽ nghĩ bạn chưa đủ sức tự giải quyết. Nếu bạn nhờ quá thường xuyên, sếp bắt đầu ngại mỗi lần thấy tin của bạn. Còn phòng bên, khi bị sếp của bạn nhắc, có thể cảm thấy bạn vừa "mách", và lần sau họ sẽ dè chừng hơn.
Vì vậy, nhờ sếp đúng cách là nhờ đúng lúc, đúng mức, và làm sao để sau khi sếp gỡ xong, quan hệ của bạn với phòng bên không bị sứt mẻ. Mục tiêu không phải là thắng trong một lần kẹt, mà là để lần sau mọi việc chạy trơn hơn.
Cũng cần nhận ra rằng nhiều vướng mắc giữa các phòng không do ai lười hay cố tình làm khó. Thường là do quy trình chưa rõ, mỗi bên hiểu yêu cầu một kiểu, hoặc việc của bạn rơi vào lúc họ đang dồn việc khác. Nhìn như vậy giúp bạn nhờ sếp với giọng bình tĩnh, không mang theo bực bội.
Những bước nên tự làm trước khi nhờ sếp
Khi bạn đã làm đủ các bước này, việc nhờ sếp trở nên chính đáng, và bạn có sẵn câu trả lời khi sếp hỏi "em đã hỏi bên đó chưa".
- Hỏi trực tiếp người phụ trách bên phòng kia, nói rõ việc gì, cần gì, cần trước khi nào. Tránh hỏi chung vào nhóm lớn.
- Hỏi họ đang vướng ở đâu: thiếu giấy tờ, chờ người khác, hay đơn giản là chưa tới lượt. Nhiều khi chỉ cần bạn bổ sung một thứ là xong.
- Đề nghị cách giúp họ làm nhanh hơn: gửi lại tài liệu cho đầy đủ, ghi sẵn những điểm cần kiểm, hẹn một buổi ngắn để xử lý cùng lúc.
- Hẹn một mốc cụ thể và ghi lại bằng tin nhắn: "Vậy em chờ bên chị tới trưa thứ Tư nhé, có gì vướng chị nhắn em."
- Nếu tới mốc vẫn chưa xong, hỏi lại một lần nữa và nói nhẹ rằng việc đang chạm hạn chót của mình.
Ghi lại thời gian và nội dung các lần hỏi. Không phải để làm chứng cứ chống ai, mà để khi nhờ sếp, bạn kể được chính xác những gì đã diễn ra thay vì nói chung chung "em hỏi mãi mà không ai trả lời".
Dấu hiệu đã tới lúc nhờ sếp
Đã qua mốc hẹn mà không có mốc mới. Bên kia không trả lời hoặc chỉ nói "đang xem" mà không cho bạn một thời điểm cụ thể. Đây là dấu hiệu việc của bạn đang không có chỗ trong ưu tiên của họ.
Hạn chót của bạn bị đe doạ thật. Không phải hạn chót tự đặt, mà là hạn với khách hàng, với cấp trên hay với một quy định. Nếu việc trễ vài ngày không ảnh hưởng gì, hãy kiên nhẫn thêm.
Vướng ở chỗ vượt quá quyền của bạn. Hai phòng hiểu quy trình khác nhau, cần ai đó quyết bên nào làm. Hoặc phòng bên cần thứ mà chỉ cấp quản lý mới cấp được. Bạn không thể tự gỡ những chỗ này.
Mâu thuẫn ưu tiên giữa hai phòng. Phòng bên nói họ đang được giao một việc gấp khác. Khi đó, chỉ cấp trên của hai bên mới sắp xếp lại được thứ tự.
Có dấu hiệu sai quy định. Nếu bạn được đề nghị làm tắt bước kiểm soát để kịp hạn, đừng tự quyết. Báo sếp để có người chịu trách nhiệm quyết định.
Mẫu tin nhờ sếp theo từng loại vướng
Một tin nhờ tốt có ba phần: tình hình, việc bạn đã làm, việc cụ thể cần sếp làm. Nếu sếp chỉ đọc dòng đầu, sếp vẫn phải hiểu được bạn cần gì.
| Loại vướng | Tin nhắn mẫu |
|---|---|
| Chờ duyệt quá lâu | "Anh ơi, hồ sơ thanh toán cho nhà cung cấp đã gửi kế toán từ thứ Hai, em hỏi hai lần, hạn trả là thứ Sáu. Em nhờ anh hỏi chị kế toán trưởng giúp em mốc duyệt ạ." |
| Hai bên hiểu quy trình khác nhau | "Bên kho nói phiếu xuất phải có chữ ký phòng mình, phòng mình lại nghĩ kho tự xuất được. Em nhờ anh thống nhất với anh trưởng kho để em làm đúng ạ." |
| Phòng bên đang ưu tiên việc khác | "Bên thiết kế báo đang dồn cho chiến dịch tháng sau nên chưa nhận việc của mình. Khách cần mẫu vào thứ Năm. Em nhờ anh bàn với chị bên đó xem có xếp được không, hoặc mình xin khách lùi ạ." |
| Cần thứ vượt quyền mình | "Để chạy thử, bên kỹ thuật cần quyền truy cập dữ liệu khách hàng mà chỉ cấp trưởng phòng ký được. Em nhờ anh xem và ký giúp, em đã chuẩn bị sẵn giấy đề nghị ạ." |
Mỗi tin chỉ xin sếp đúng một việc. Đừng nhờ sếp "xử lý giúp em", vì câu đó đẩy toàn bộ việc sang sếp. Sếp chỉ cần gỡ một nút thắt, phần còn lại bạn vẫn là người chạy tiếp.
Giữ quan hệ với phòng bên sau khi đã nhờ sếp
Phần dễ bị quên nhất là đồng nghiệp ở phòng kia. Họ sẽ biết bạn đã nhờ sếp, vì quản lý của họ sẽ nhắc. Nếu họ nghe chuyện đó từ người khác trước khi nghe từ bạn, họ dễ cảm thấy bị qua mặt.
Cách tốt là báo trước một câu nhẹ nhàng, không đổ lỗi: "Chị ơi, việc này chạm hạn của khách rồi nên em đã báo sếp em để hai anh chị quản lý xếp lại giúp, không phải em phàn nàn gì bên chị đâu ạ." Câu này giải thích lý do bằng hoàn cảnh, không bằng lỗi của họ.
Sau khi việc đã xong, cảm ơn người phụ trách bên đó, kể cả khi họ chậm. Nếu bạn thấy cách mình gửi yêu cầu có chỗ khiến họ khó làm, hỏi họ lần sau nên gửi thế nào cho tiện. Câu hỏi đó biến một lần kẹt thành một lần cải thiện quy trình, và người bên kia sẽ nhớ bạn là người dễ làm việc.
Nếu cùng một kiểu vướng lặp lại nhiều lần, đề xuất với sếp một cách làm cố định giữa hai phòng: một mẫu yêu cầu chung, một khung thời gian xử lý, một người đầu mối. Như vậy lần sau không ai cần nhờ sếp nữa.
Những sai lầm khiến sếp ngại giúp lần sau
Nhờ khi chưa tự hỏi. Sếp nhắn sang phòng bên, phòng bên trả lời rằng chưa hề nhận được câu hỏi nào từ bạn. Sếp mất mặt, và lần sau sẽ hỏi kỹ bạn trước khi giúp.
Kể lể thay vì nêu việc. Tin nhờ dài cả trang kể bên kia thái độ thế nào, chậm ra sao. Sếp cần biết phải làm gì, không cần biết bạn đã bực tới mức nào.
Đặt sếp vào vai trọng tài cảm xúc. Nhờ sếp "nói cho bên đó biết" hay "nhắc nhở thái độ". Sếp không muốn và không nên gây căng thẳng với quản lý ngang cấp chỉ vì cảm giác của một nhân viên.
Không báo kết quả. Sếp đã nhắn hộ, việc xong rồi mà bạn không báo lại. Sếp không biết việc mình làm có tác dụng không, và lần sau ít động lực giúp hơn.
Nhờ vượt cấp mà không báo sếp trực tiếp. Đi thẳng lên sếp lớn hay quản lý phòng bên mà sếp của bạn không biết. Trừ khi sếp trực tiếp chính là nút thắt, hãy đi qua sếp trực tiếp trước.
Khi sếp mình ngại va chạm với phòng bên
Có những sếp rất ngại làm việc với quản lý ngang cấp, nhất là khi phòng bên mạnh hơn hoặc quản lý bên đó lâu năm hơn. Bạn nhờ, sếp gật đầu nhưng không làm, hoặc chỉ nhắn một câu rất nhẹ không có tác dụng. Lúc đó, nhờ thêm lần nữa với cùng cách cũ thường không giúp gì.
Cách thứ nhất là làm cho việc sếp phải làm nhỏ nhất có thể. Soạn sẵn tin nhắn để sếp chỉ cần chuyển đi, hoặc đề nghị sếp chỉ cần cho phép bạn ghi tên sếp khi gửi yêu cầu: "Em gửi chị bên đó, em ghi là anh đã nắm việc này, anh thấy được không ạ?" Nhiều sếp ngại mở lời nhưng không ngại cho bạn mượn danh nghĩa.
Cách thứ hai là chuyển vấn đề từ chuyện giữa hai phòng sang chuyện của khách hàng hay của cả công ty. Ví dụ, đề nghị sếp đưa việc này vào cuộc họp chung có cấp trên của cả hai phòng, nơi việc đặt ưu tiên là chuyện bình thường chứ không phải ai nhờ ai.
Cách thứ ba là chấp nhận giới hạn và báo trước rủi ro. Nếu sếp vẫn không muốn can thiệp, ghi lại bằng tin nhắn rằng việc có thể trễ và lý do, để khi trễ thật, mọi người đã biết trước. Đó không phải là đổ lỗi, mà là để quyết định có người chịu trách nhiệm rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tự nhắn quản lý phòng bên thay vì nhờ sếp mình không?
Tuỳ văn hoá công ty. Ở nơi phẳng, nhân viên nhắn thẳng quản lý phòng khác là bình thường. Ở nơi nhiều cấp bậc, nên đi qua sếp mình. Nếu không chắc, hỏi sếp trước một câu là an toàn nhất.
Nhờ sếp rồi mà sếp bảo "em tự lo đi" thì sao?
Hỏi lại xem sếp gợi ý cách nào, hoặc xin sếp cho phép bạn nhân danh phòng gửi yêu cầu chính thức. Đôi khi sếp muốn bạn tự xử lý để rèn kỹ năng, nhưng vẫn cần biết bạn có đủ quyền để làm.
Có nên CC sếp vào thư gửi phòng bên ngay từ đầu không?
Với việc quan trọng có hạn chót thật, CC sếp từ đầu giúp sếp nắm được tình hình. Với việc thường ngày, CC sếp quá sớm có thể khiến phòng bên cảm thấy bị gây sức ép, nên chỉ thêm sếp khi đã kẹt.
Phòng bên bực vì mình đã nhờ sếp thì xử lý thế nào?
Gặp riêng người đó, giải thích ngắn rằng việc chạm hạn với khách nên phải báo lên, không phải phàn nàn về họ. Hỏi lần sau làm thế nào để phối hợp sớm hơn. Giữ giọng bình tĩnh và không tranh luận ai đúng ai sai.
Bao lâu thì được coi là chờ quá lâu?
Không có con số chung, phụ thuộc vào thời gian xử lý bình thường của loại việc đó và hạn chót của bạn. Một cách đo đơn giản là đã qua mốc hẹn mà bên kia không cho mốc mới, và hạn của bạn còn rất ít ngày.
Có nên nhờ sếp khi vướng với đồng nghiệp cùng phòng không?
Trước hết nên tự nói chuyện trực tiếp với đồng nghiệp. Nếu vướng do phân công chưa rõ, nhờ sếp làm rõ ai phụ trách phần nào là hợp lý. Nếu vướng do mâu thuẫn cá nhân, nói về việc, đừng nhờ sếp phân xử cảm xúc.