ThuongCap.comThượng Cấp
Nhận việc sếp giao

Sếp giao việc mơ hồ kiểu "làm cho đẹp vào": hỏi lại để ra yêu cầu đo được

Sếp bảo "làm cho đẹp vào", "viết cho chuyên nghiệp": cách dịch chữ mơ hồ thành tiêu chí đo được bằng ví dụ, phương án và bản nháp sớm, kèm câu nói mẫu.

Two office colleagues lean over a large table spread with blank sample sheets in different layouts, one pointing at a sheet while the other watches, viewed from above, warm afternoon light

Khi sếp giao việc bằng những chữ như "làm cho đẹp vào", "viết cho chuyên nghiệp", "gọn gọn thôi", cách hiệu quả nhất là đừng hỏi "đẹp là thế nào ạ", mà đưa ra hai ba phương án cụ thể để sếp chọn, rồi gửi một bản nháp sớm khi mới làm khoảng một phần năm. Sếp thường không mô tả được cái mình muốn, nhưng nhìn vào thì biết ngay cái nào đúng.

Chữ mơ hồ không hẳn là sếp lười nói. Nhiều khi sếp đang nghĩ về kết quả, về người sẽ đọc, về cảm giác muốn tạo ra, chứ chưa nghĩ tới chi tiết. Việc của người nhận là biến cảm giác ấy thành vài tiêu chí đo được, và làm điều đó sao cho sếp thấy được giúp chứ không thấy bị vặn hỏi.

Vì sao sếp hay giao việc bằng chữ mơ hồ

Người quản lý thường ôm nhiều việc cùng lúc. Khi giao, đầu họ đang ở kết quả cuối cùng: buổi gặp khách tuần sau, bản trình bày cho ban giám đốc, phản ứng của đối tác. Họ hình dung được cảm giác mình muốn người đọc có, nhưng ít khi dừng lại để dịch cảm giác đó thành từng chi tiết. Chữ "đẹp", "chỉn chu", "có sức nặng" là cách họ nén một bức tranh lớn vào một chữ.

Một lý do khác là sếp tin bạn hiểu ngữ cảnh. Nếu bạn đã làm cùng sếp lâu, sếp mặc định bạn biết "đẹp" của sếp nghĩa là ít chữ, nhiều khoảng trắng, số liệu nổi bật. Với người mới về phòng hoặc việc lần đầu làm, mặc định đó không còn đúng, nhưng sếp không để ý.

Hiểu như vậy để bớt bực mình. Việc mơ hồ không phải là cái bẫy. Nó là một yêu cầu chưa được mở gói, và người mở gói giỏi thường là người được sếp nhớ tới khi có việc quan trọng. Câu hỏi đúng không phải "tại sao sếp nói không rõ", mà là "mình hỏi gì để mở được gói này nhanh nhất".

Dịch chữ mơ hồ thành tiêu chí đo được

Mỗi chữ mơ hồ thường có vài cách hiểu phổ biến. Bảng dưới đây gợi ý cách dịch để bạn mang ra hỏi sếp dưới dạng lựa chọn.

Sếp nóiCó thể nghĩa làHỏi lại bằng lựa chọn
"Làm cho đẹp vào"Ít chữ hơn, bố cục thoáng, màu theo nhận diện công ty, hình rõ nét"Anh muốn gọn chữ lại hay muốn thêm hình minh hoạ ạ?"
"Viết cho chuyên nghiệp"Giọng trang trọng, không lỗi chính tả, có số liệu, cấu trúc rõ"Anh muốn giọng như thư gửi đối tác hay như báo cáo nội bộ ạ?"
"Gọn thôi"Một trang, hoặc năm gạch đầu dòng, hoặc đọc trong hai phút"Gọn khoảng một trang hay chỉ vài dòng tóm ý ạ?"
"Cho có sức nặng"Thêm dẫn chứng, so sánh trước sau, ý kiến khách hàng"Anh muốn thêm số liệu hay thêm ví dụ thực tế ạ?"
"Làm cho kỹ"Kiểm từng con số, có phương án dự phòng, có phụ lục"Kỹ ở phần số liệu hay ở phần phương án ạ?"

Bảng này không phải để bạn đoán thay sếp, mà để bạn đi vào cuộc hỏi với sẵn vài lựa chọn. Một câu hỏi có hai đáp án để chọn được trả lời nhanh gấp nhiều lần một câu hỏi mở.

Hỏi bằng ví dụ và phương án thay vì câu hỏi mở

Câu hỏi mở kiểu "đẹp là như thế nào ạ" đẩy gánh nặng ngược về phía sếp, và thường nhận lại một câu trả lời cũng mơ hồ không kém: "thì đẹp, chuyên nghiệp ấy". Cách tốt hơn là mang theo vật cụ thể. Đó có thể là một bản cũ sếp từng khen, một mẫu của phòng khác, hoặc hai bản phác nhanh theo hai hướng khác nhau. Khi có thứ để nhìn, sếp chỉ cần chỉ tay: "kiểu này", "nhưng bớt chữ đi".

Nếu chưa có gì để mang theo, hãy hỏi về người đọc và mục đích. "Bản này ai sẽ xem đầu tiên ạ?" và "Sau khi xem, anh muốn họ làm gì?" là hai câu mở được rất nhiều thứ. Nếu người xem là khách hàng lớn tuổi, "đẹp" có thể là chữ to, ít màu. Nếu người xem là ban giám đốc, "đẹp" có thể là con số chính nằm ngay trang đầu.

Một cách nữa là hỏi về điều sếp không muốn. Nhiều người khó nói cái mình muốn nhưng nói rất rõ cái mình ghét: "đừng nhiều chữ như bản tháng trước", "đừng dùng màu đỏ". Ghi lại những điều này như những đường biên, phần còn lại bạn tự do làm.

Câu nói mẫu khi nhận việc mơ hồ

Các câu dưới đây giúp bạn hỏi mà không làm sếp thấy bị bắt bẻ chữ.

  • Khi có mẫu cũ: "Anh ơi, bản em làm cho khách quý trước anh khen gọn, lần này em làm theo kiểu đó được không ạ, hay anh muốn khác đi?"
  • Khi chưa có mẫu: "Để em phác nhanh hai hướng, một bản ít chữ nhiều hình, một bản nhiều số liệu, chiều nay em gửi anh chọn hướng rồi em làm tiếp nhé."
  • Khi hỏi người đọc: "Bản này anh gửi cho ai xem đầu tiên ạ? Em hỏi để chọn giọng cho hợp."
  • Khi hỏi điều sếp không muốn: "Có điều gì ở các bản trước anh thấy không ổn không ạ, để lần này em tránh?"
  • Khi sếp vẫn nói chung chung: "Vâng, em hiểu ý anh là cần chỉn chu hơn. Em làm bản nháp đầu rồi anh chỉ giúp em chỗ nào chưa tới nhé."

Câu cuối là lối thoát an toàn khi hỏi thêm cũng không ra. Bạn không ép sếp phải định nghĩa, mà hẹn một mốc để sếp phản hồi trên vật cụ thể.

Làm bản nháp sớm để sếp chỉnh hướng

Bản nháp sớm là công cụ mạnh nhất với việc mơ hồ. Nguyên tắc là cho sếp thấy hướng đi khi mới tốn ít công, để nếu sai thì sửa rẻ.

  1. Làm khoảng một phần năm khối việc, đủ để thấy bố cục, giọng văn hoặc cách trình bày chính, chưa cần chăm chút từng chỗ.
  2. Ghi rõ trên đầu bản nháp đây là bản hướng đi, kèm ba điều bạn đang giả định, ví dụ: một trang, giọng trang trọng, số liệu quý gần nhất.
  3. Gửi kèm một câu hỏi đóng: "Anh xem giúp em hướng này đúng chưa, đúng thì em làm tiếp phần còn lại."
  4. Hẹn một mốc phản hồi hợp lý, ví dụ trước cuối ngày, và nói rõ trong lúc chờ mình sẽ làm phần nào không phụ thuộc vào hướng.
  5. Khi sếp góp ý, ghi lại thành gạch đầu dòng và gửi lại một dòng xác nhận để cả hai cùng nhớ.

Nhiều người ngại gửi bản chưa xong vì sợ bị chê. Nhưng bị chê ở bản nháp là bị chê rẻ, bị chê ở bản cuối mới là bị chê đắt.

Ví dụ giả định: "làm lại cái bài giới thiệu cho chuyên nghiệp"

Chị Thảo phụ trách truyền thông nội bộ ở một xưởng may cỡ vừa. Anh Long, giám đốc sản xuất kiêm sếp trực tiếp, nhắn: "Thảo sửa giúp anh bài giới thiệu xưởng cho chuyên nghiệp hơn nhé, tuần sau có đoàn khách." Bài giới thiệu hiện có dài ba trang, kể lịch sử xưởng từ ngày đầu, nhiều đoạn cảm xúc. Chữ "chuyên nghiệp" có thể kéo chị đi theo nhiều hướng: viết lại giọng văn, thêm số liệu năng lực, dịch sang tiếng Anh, hay làm lại hình thức trình bày.

Chị Thảo không hỏi "chuyên nghiệp là thế nào ạ". Chị hỏi về người đọc: "Đoàn khách tuần sau là khách đặt hàng mới hay đối tác cũ ạ? Họ đọc trước buổi gặp hay cầm trên tay lúc đi thăm xưởng?" Anh Long trả lời: khách đặt hàng mới, nước ngoài, đọc trước qua thư. Chỉ một câu trả lời, "chuyên nghiệp" đã có hình hài: ngắn một trang, có năng lực sản xuất mỗi tháng, chứng nhận đang có, thời gian giao hàng, giọng khách quan, kèm bản tiếng Anh.

Chị làm nhanh một bản phác nửa trang theo hướng đó và gửi kèm câu: "Em làm theo hướng gọn một trang, nhấn vào năng lực và tiến độ, phần lịch sử em rút còn hai câu. Anh xem hướng này được chưa ạ?" Anh Long đồng ý, chỉ dặn giữ một câu về người sáng lập. Cả việc xong trong một ngày rưỡi thay vì ba bốn vòng sửa.

Sai hay gặp với việc mơ hồ

Làm hết rồi mới đưa. Đây là lỗi tốn công nhất. Bạn đầu tư cả tuần vào một cách hiểu, và sếp chỉ cần nhìn một giây để nói "không phải". Với việc mơ hồ, luôn có một vòng nháp trước.

Đoán theo sở thích của mình. "Đẹp" của bạn có thể là nhiều màu, hiện đại, trong khi "đẹp" của sếp là trắng đen và rõ ràng. Đừng mặc định khẩu vị của mình là khẩu vị của người duyệt.

Hỏi bằng giọng bắt lỗi. Câu "anh nói vậy em không hiểu" dễ làm sếp phòng thủ. Đổi sang "em muốn chắc là mình làm đúng ý anh" cho cùng một nội dung nhưng khác hẳn không khí.

Không ghi lại góp ý. Sếp nói "bớt chữ đi" ở vòng một, sang vòng hai bạn quên. Ghi lại từng góp ý thành danh sách để đối chiếu trước khi gửi bản kế tiếp.

Tự kiểm trước khi gửi bản cuối

Trước khi gửi bản hoàn chỉnh của một việc vốn giao mơ hồ, rà nhanh danh sách sau.

  • Bản này đã trả lời đúng mục đích sếp nêu: ai đọc và đọc xong sẽ làm gì.
  • Mọi góp ý ở vòng nháp đã được xử lý, từng dòng một, không sót dòng nào.
  • Những điều bạn đã giả định được nói rõ trong tin gửi kèm, để sếp biết nếu muốn đổi.
  • Độ dài, giọng văn và mức chi tiết khớp với điều đã chốt, không tự ý dài thêm cho "kỹ".
  • Bạn có thể giải thích trong một câu vì sao mình chọn cách trình bày này, nếu sếp hỏi.
  • Bạn đã ghi lại cách hiểu chữ mơ hồ lần này để lần sau sếp nói cùng chữ đó thì không phải hỏi lại từ đầu.

Dòng cuối cùng là phần thưởng lâu dài. Sau vài lần như vậy, bạn sẽ có một cuốn từ điển nhỏ về cách sếp mình dùng chữ, và việc mơ hồ sẽ không còn mơ hồ nữa.

Câu hỏi thường gặp

Sếp nói "em tự hiểu đi" khi được hỏi lại thì làm gì?

Đừng hỏi thêm câu mở. Hãy nói mình sẽ làm bản nháp theo một hướng cụ thể và gửi sếp duyệt trước một mốc gần. Như vậy bạn tôn trọng việc sếp muốn trao quyền mà vẫn có điểm dừng để chỉnh nếu sai hướng.

Có nên gửi hai phương án cho sếp chọn không?

Nên, với việc mà hướng đi còn mở. Hai phương án khác nhau rõ rệt giúp sếp chọn nhanh. Tránh gửi quá ba phương án, vì sếp sẽ mất thời gian so sánh và có khi muốn ghép lẫn các phần, làm việc rối hơn.

Bản nháp sớm nên gửi khi làm được bao nhiêu?

Khoảng một phần năm khối việc là hợp lý: đủ để thấy bố cục và giọng, chưa tốn nhiều công. Với việc chỉ mất một buổi, có thể gửi bản phác sau nửa giờ. Điều quan trọng là gửi trước khi bạn đã đầu tư quá nhiều để còn sửa dễ.

Sếp góp ý bản nháp mâu thuẫn với lần giao việc thì sao?

Nhắc nhẹ điều đã chốt lúc giao rồi hỏi sếp muốn theo hướng nào: lúc trước anh dặn ngắn một trang, giờ anh muốn thêm phần phân tích, em giãn ra hai trang hay vẫn giữ một trang và đưa phần đó vào phụ lục ạ. Ghi lại lựa chọn của sếp.

Việc mơ hồ mà sếp đi công tác không hỏi được thì sao?

Gửi một tin gom câu hỏi, rồi làm theo giả định hợp lý nhất và ghi rõ giả định ở đầu bản gửi. Khi sếp trả lời, chỉnh phần liên quan. Cách này giúp việc không bị đứng và sếp cũng thấy bạn chủ động.

Làm sao để lần sau sếp giao rõ hơn?

Sau vài lần bạn chủ động chốt và gửi nháp, nhiều sếp tự điều chỉnh cách giao. Bạn cũng có thể đề nghị nhẹ trong một buổi nói chuyện riêng: lần sau anh cho em biết thêm người đọc và hạn, em sẽ làm nhanh hơn nhiều. Nói về lợi ích, không nói về lỗi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138