ThuongCap.comThượng Cấp
Nhận việc sếp giao

Hạn chót sếp đưa ra không khả thi: đề nghị mốc khác kèm phương án chia nhỏ

Sếp đặt hạn mà bạn biết chắc không kịp: tính lại giờ công, đưa ba phương án giảm phạm vi, chia mốc hay thêm người, nói sớm và giữ lại tin xác nhận, kèm câu mẫu.

An employee and a manager stand at a whiteboard covered in colored sticky notes arranged in columns, the employee moving one note to a later column, both from behind, bright clean daylight

Khi sếp đưa ra một hạn chót mà bạn tính ra không thể kịp, đừng gật cho xong rồi cố trong im lặng; hãy tính lại giờ công, rồi trong vòng một ngày quay lại với sếp, mang theo một mốc khác và một phương án chia nhỏ để sếp có kết quả quan trọng nhất đúng hạn cũ. Sếp cần biết sớm để còn xoay xở với người đang chờ kết quả.

Bài này không bàn chuyện mặc cả hạn với khách hay với phòng ban khác. Ở đây chỉ là cuộc nói chuyện với sếp trực tiếp khi một việc vừa được giao kèm cái hạn bạn thấy không thực tế: tính thế nào cho có cơ sở, nói lúc nào, nói ra sao, và làm gì nếu sếp vẫn giữ hạn.

Tính lại trước khi nói "không kịp"

Câu "không kịp đâu anh" mà không có con số dễ bị coi là ngại việc. Trước khi nói, dành mười lăm phút tính lại theo các bước sau.

  1. Chia việc thành các khâu chính, mỗi khâu là một việc làm được trong vài giờ đến một ngày, ví dụ thu số liệu, phân tích, viết, rà soát.
  2. Ước số giờ cho từng khâu, dựa vào lần gần nhất làm việc tương tự, không lấy con số lạc quan nhất.
  3. Đánh dấu khâu nào phụ thuộc người khác: chờ số liệu, chờ duyệt, chờ khách trả lời, và ước thời gian chờ.
  4. Trừ đi các việc đang làm dở có hạn trước, các cuộc họp đã có trên lịch.
  5. Cộng lại, so với số giờ thật còn trước hạn, ghi ra khoảng chênh lệch.

Kết quả là một câu có cơ sở: "Em tính việc này cần khoảng ba ngày công, trong đó một ngày chờ số liệu bên kho, còn hạn thì chỉ có một ngày rưỡi." Sếp có thể không đồng ý với từng con số, nhưng sẽ phải cùng bạn nhìn vào chúng, thay vì nhìn vào thái độ.

Đôi khi tính xong bạn lại thấy kịp, nếu bỏ bớt một khâu hoặc làm song song. Đó cũng là kết quả tốt: bạn không phải nói gì, chỉ cần làm.

Ba phương án để mang tới sếp

Đừng chỉ mang tới vấn đề. Mang theo ít nhất hai trong ba phương án dưới đây, mỗi phương án nói rõ được gì và mất gì.

Phương ánCách làmSếp được gìĐánh đổi
Giảm phạm viGiữ hạn, làm phần cốt lõi, bỏ hoặc gác phần phụCó kết quả đúng hạn cho việc chínhThiếu phần phân tích sâu hoặc phụ lục
Chia mốcGửi bản sơ bộ đúng hạn cũ, bản đầy đủ sau vài ngàyCó thứ để dùng ngay, bản tốt về sauNgười nhận phải đọc hai lần
Thêm nguồn lựcNhờ thêm người hoặc bớt việc khác của bạnGiữ được cả hạn và phạm viẢnh hưởng tới việc khác hoặc người khác
Lùi hạnGiữ phạm vi, đề nghị mốc mới cụ thểKết quả trọn vẹn một lầnNgười chờ kết quả phải chờ thêm

Phương án chia mốc thường được sếp đón nhận nhất, vì sếp vẫn có thứ cầm trong tay đúng hạn cũ để trả lời cấp trên hay khách. Khi đề xuất, hãy nói rõ bản sơ bộ gồm những gì, để sếp không kỳ vọng nó đầy đủ.

Nói lúc nào: càng sớm càng rẻ

Thời điểm tốt nhất để nói về một hạn không khả thi là ngay lúc nhận việc, nếu bạn đã thấy rõ. Thời điểm tốt thứ hai là trong vòng một ngày, sau khi đã tính lại. Thời điểm tệ nhất là một ngày trước hạn, khi sếp đã hứa với người khác và không còn đường lùi.

Nếu ngay lúc nhận việc bạn chưa chắc, nói một câu để giữ chỗ: "Hạn này em thấy hơi sát, cho em tính lại các khâu rồi chiều nay em báo anh chắc chắn ạ." Câu này không từ chối, nhưng báo trước cho sếp rằng có thể sẽ có thay đổi, và hẹn một thời điểm cụ thể để trả lời.

Khi quay lại, hãy giữ đúng hẹn. Một lời báo chậm làm giảm giá trị của cả việc bạn đã tính toán kỹ. Nếu đến giờ hẹn mà vẫn chưa tính xong, báo luôn bạn đang ở đâu và cần thêm bao lâu.

Có một kiểu chậm nguy hiểm nữa: bắt đầu làm, thấy không kịp nhưng hy vọng sẽ kịp, cố thêm vài ngày rồi mới nói. Đặt cho mình một điểm kiểm tra giữa chừng, ví dụ khi đã qua một phần ba thời gian, nếu tiến độ chưa tới một phần ba thì báo ngay.

Câu nói mẫu khi đề nghị mốc khác

Những câu dưới đây giữ giọng hợp tác, đặt trọng tâm vào việc sếp có được kết quả gì, khi nào.

  • Khi đề xuất chia mốc: "Em tính kỹ thì bản đầy đủ cần tới thứ hai. Thứ sáu em gửi anh bản sơ bộ có ba bảng số liệu chính và kết luận ngắn, đủ để anh trình buổi họp. Anh thấy được không ạ?"
  • Khi đề xuất giảm phạm vi: "Nếu giữ thứ sáu thì em làm phần phân tích ba khu vực lớn, phần các tỉnh nhỏ em đưa vào lần sau. Anh muốn theo hướng này không ạ?"
  • Khi cần thêm người: "Phần nhập số liệu mất khoảng một ngày, nếu bạn Vy hỗ trợ được nửa ngày thì em kịp thứ sáu. Anh xem có sắp xếp được không ạ?"
  • Khi chưa chắc lúc nhận việc: "Hạn này em thấy sát, cho em tính lại rồi trước bốn giờ chiều em báo anh phương án ạ."
  • Khi đã làm giữa chừng mới thấy không kịp: "Anh ơi, em vừa rà lại tiến độ, phần số liệu bên kho về muộn hai ngày nên em sẽ không kịp thứ sáu. Em đề xuất gửi anh bản sơ bộ đúng hạn và bản đầy đủ thứ ba."

Để ý rằng không câu nào dùng chữ "không thể". Thay vào đó là "nếu… thì…": nếu giữ hạn thì phạm vi đổi, nếu giữ phạm vi thì hạn đổi. Đây là cách đặt bài toán lên bàn để sếp và bạn cùng giải.

Khi sếp vẫn giữ hạn cũ

Có lúc sếp nghe xong vẫn nói: "Không lùi được, em cố gắng." Lý do có thể là sếp cũng đang bị ép từ trên. Khi đó, đừng tranh luận thêm. Hãy làm hai việc. Thứ nhất, hỏi sếp phần nào quan trọng nhất để làm kỹ trước: "Dạ em sẽ cố hết sức. Nếu tới hạn mà chưa xong hết, anh muốn em ưu tiên hoàn thiện phần nào ạ?" Câu này giúp bạn biết đặt sức vào đâu.

Thứ hai, gửi một tin nhắn ngắn ghi lại cuộc trao đổi: "Em ghi lại: hạn vẫn thứ sáu, em ưu tiên phần số liệu chính, phần phụ lục sẽ làm tới đâu gửi tới đó. Có gì vướng em báo anh ngay." Tin nhắn này không nhằm phòng thủ, mà để cả hai cùng nhớ đã thoả thuận gì khi kết quả cuối cùng không trọn vẹn.

Trong lúc làm, báo tiến độ ở các mốc giữa. Nếu tới giữa chừng vẫn thấy không kịp, báo sớm kèm phần đã xong. Sếp đã được cảnh báo từ đầu, lại thấy bạn cố gắng thật và cập nhật đều, nên thường sẽ chủ động tìm cách xoay xở với người chờ kết quả.

Ví dụ giả định: bản khảo sát khách hàng trong ba ngày

Anh Khoa làm ở phòng chăm sóc khách hàng của một chuỗi cửa hàng điện máy. Thứ hai, chị Uyên, trưởng phòng, giao: "Khoa làm bản khảo sát mức hài lòng của khách quý này, thứ tư gửi chị nhé, thứ năm chị họp ban giám đốc." Anh Khoa nhẩm nhanh: soạn bộ câu hỏi nửa ngày, gửi khảo sát và chờ khách trả lời ít nhất ba ngày, tổng hợp và viết nhận xét thêm một ngày. Hạn thứ tư là không thể nếu muốn có dữ liệu mới.

Ngay trong cuộc trao đổi, anh nói: "Chị ơi, phần chờ khách trả lời mất ít nhất ba ngày, nên em sợ thứ tư chưa có số mới. Cho em tính lại rồi trước trưa nay em báo chị phương án ạ." Tới trưa, anh mang tới hai phương án. Một là dùng số liệu phản hồi khách đã có từ quý trước và các cuộc gọi chăm sóc gần đây, làm bản sơ bộ gửi thứ tư cho buổi họp. Hai là gửi khảo sát mới ngay hôm nay, bản đầy đủ có vào thứ hai tuần sau.

Chị Uyên chọn làm cả hai: bản sơ bộ cho buổi họp, ghi rõ nguồn số liệu là quý trước, và bản đầy đủ tuần sau để báo cáo bổ sung. Anh Khoa nhắn lại một dòng ghi nhận hai mốc. Buổi họp thứ năm có số để bàn, ban giám đốc biết sẽ có số mới, và không ai phải thức đêm làm một việc vốn không thể làm nhanh hơn tốc độ khách trả lời.

Sai hay gặp và cách tự kiểm

Nhận hạn rồi im lặng. Đây là lỗi lớn nhất. Sếp yên tâm nghĩ việc sẽ xong, rồi bất ngờ vào phút cuối. Báo sớm dù chỉ là "em thấy hơi sát".

Nói không kịp mà không có phương án. Sếp nghe thấy một vấn đề mới, không phải một giải pháp. Luôn mang theo ít nhất hai phương án.

Đặt mốc mới quá lạc quan. Đề nghị lùi một ngày, rồi lại trễ thêm một ngày. Lần thứ hai mất uy tín hơn nhiều so với lần đầu. Đặt mốc có dự phòng.

Đổ lỗi cho người khác. "Tại bên kho gửi chậm" có thể đúng, nhưng nói kiểu đó với sếp nghe như né tránh. Nói sự việc: số liệu về muộn hai ngày, và mình đã làm gì.

Tự kiểm sau buổi nói chuyện. Có mốc mới hoặc phạm vi mới đã được xác nhận bằng tin nhắn chưa; các mốc kiểm tra giữa chừng đã có trên lịch chưa; người liên quan đã biết chưa. Đủ ba điều thì bắt tay làm.

Câu hỏi thường gặp

Nói với sếp là không kịp hạn có bị đánh giá thấp không?

Nói sớm, có con số và có phương án thì thường được đánh giá là người biết quản lý việc. Điều làm mất điểm là im lặng rồi trễ vào phút cuối, hoặc than không kịp mà không đề xuất gì. Cách nói quan trọng hơn bản thân việc nói.

Nên đề nghị lùi hạn bao nhiêu là hợp lý?

Bằng đúng khoảng thiếu hụt bạn tính ra cộng thêm một phần dự phòng nhỏ cho các khâu chờ người khác. Đừng xin dư quá nhiều vì sếp sẽ nghi, cũng đừng xin sát quá để rồi lại trễ lần hai, vì lần trễ thứ hai mất uy tín hơn.

Sếp bảo "người khác làm được sao em không làm được" thì đáp thế nào?

Giữ bình tĩnh, quay lại con số: em tính các khâu như thế này, nếu anh thấy khâu nào em ước dư thì anh chỉ giúp em. Nếu có người từng làm nhanh hơn, hỏi xin cách làm của họ. Cách đáp này giữ cuộc nói chuyện ở công việc, không thành so sánh cá nhân.

Có nên làm thêm giờ để kịp hạn không khả thi không?

Đôi khi là lựa chọn hợp lý cho một việc quan trọng, nếu bạn tự nguyện và có thời hạn rõ. Nhưng đừng biến làm thêm giờ thành cách duy nhất, vì sếp sẽ không thấy được cái giá thật. Nói rõ với sếp rằng bạn sẽ ở lại và trong bao lâu.

Hạn không khả thi do cấp trên của sếp đặt thì làm sao?

Vẫn trao đổi với sếp trực tiếp, đưa các phương án để sếp mang lên trên. Đừng vượt cấp để xin lùi hạn. Bản sơ bộ đúng hạn kèm mốc bản đầy đủ thường là thứ sếp dễ trình bày với cấp trên nhất.

Đã báo trước mà vẫn bị trách khi trễ thì nên làm gì?

Bình tĩnh nhắc lại cuộc trao đổi trước đó và những gì đã thoả thuận, kèm phần việc đã hoàn thành. Nói bằng sự việc, không bằng cảm xúc. Nếu chuyện này lặp lại, nên đưa vào một buổi nói chuyện riêng để thống nhất cách đặt hạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138