Khi sếp giao việc qua tin nhắn Zalo, hãy trả lời trong khoảng thời gian hợp lý bằng một tin xác nhận bốn dòng: việc gì, kết quả ra sao, hạn lúc nào, và điều còn chưa rõ. Một chữ "dạ" hay một biểu tượng thích là chưa đủ, vì sau vài ngày, cả bạn và sếp đều có thể nhớ khác về những gì đã được giao.
Tin nhắn là cách giao việc nhanh, nhưng cũng là cách dễ hiểu lầm nhất. Sếp gõ vội trên điện thoại giữa hai cuộc họp, dùng chữ viết tắt, gửi tin thoại khi đang lái xe, chụp một tấm ảnh kèm câu "xử lý cái này nhé". Bài này giúp bạn biến những mẩu tin rời rạc thành một việc rõ ràng, để không ai phải lục lại cả trăm tin nhắn khi có chuyện.
Vì sao việc giao qua tin nhắn dễ hiểu lầm
Khi nói trực tiếp, sếp thấy nét mặt bạn và biết bạn đã hiểu hay chưa. Qua tin nhắn, tín hiệu đó mất hẳn. Sếp gửi đi một câu, thấy hiện "đã xem", và mặc định bạn đã hiểu đúng như mình nghĩ. Bạn đọc câu đó trên màn hình nhỏ, đôi khi giữa lúc đang làm việc khác, và hiểu theo cách của mình.
Tin nhắn giao việc cũng thường thiếu ý. Sếp gõ "Em làm báo giá cho khách hôm qua nhé", trong đầu sếp biết rõ khách nào, sản phẩm nào, mức chiết khấu nào, nhưng không gõ ra. Bạn có thể có ba khách hôm qua. Chữ viết tắt, chính tả gõ vội càng làm câu chữ khó đọc.
Một vấn đề khác là tin nhắn trôi. Trong nhóm chung của phòng, một tin giao việc có thể bị đẩy lên trên bởi hàng chục tin khác chỉ sau một giờ. Với nhắn riêng, việc giao hôm thứ hai lẫn giữa các tin hỏi thăm, chuyển tệp, gửi ảnh. Khi cần tìm lại, không ai nhớ chính xác sếp đã viết gì. Đó là lý do một tin xác nhận gọn gàng có giá trị hơn rất nhiều so với công sức gõ nó.
Trả lời trong bao lâu là hợp lý
Không có con số chung cho mọi nơi, nhưng có một nguyên tắc dễ dùng: trong giờ làm việc, hãy báo đã nhận trong vòng khoảng nửa giờ đến một giờ, kể cả khi chưa có câu trả lời đầy đủ. Một câu "Dạ em nhận, em xem kỹ rồi nhắn lại anh trước ba giờ" đủ để sếp biết việc đã tới tay người.
Nếu bạn đang họp, đang gặp khách hay đang làm một việc cần tập trung, không cần trả lời ngay từng giây. Nhưng đừng để một tin giao việc nằm im cả buổi. Sếp không biết bạn bận, chỉ thấy tin đã xem mà không có hồi âm, và dễ nghĩ bạn không để tâm.
Với việc gấp, sếp thường nói rõ hoặc gọi điện. Nếu tin nhắn có chữ "gấp" hoặc "ngay", hãy ưu tiên trả lời trước khi làm việc khác. Nếu không chắc mức độ gấp, hỏi luôn trong tin báo nhận: "Việc này anh cần trong hôm nay hay trong tuần ạ?"
Nhiều phòng ban có quy ước riêng về thời gian phản hồi tin nhắn. Nếu chưa có, bạn có thể đề nghị với sếp một quy ước đơn giản trong buổi nói chuyện riêng, như việc gấp thì gọi, việc thường thì nhắn và trả lời trong một giờ.
Khung tin xác nhận bốn dòng
Sau tin báo nhận, khi đã đọc kỹ, gửi một tin xác nhận theo khung dưới đây. Không cần đủ cả bốn dòng với việc nhỏ, nhưng việc kéo dài hơn nửa ngày nên đủ.
- Dòng một, việc gì: nhắc lại việc bằng lời của bạn, có tên cụ thể. Ví dụ: "Em làm báo giá máy lọc nước cho chị Hoa bên cửa hàng ở Cần Thơ."
- Dòng hai, kết quả: nói rõ thứ sếp sẽ nhận. Ví dụ: "Báo giá theo mẫu chung, chiết khấu như lần trước anh duyệt."
- Dòng ba, hạn: mốc cụ thể. Ví dụ: "Em gửi anh xem trước mười giờ sáng mai, anh duyệt xong em gửi khách."
- Dòng bốn, chỗ chưa rõ: một hoặc hai câu hỏi đánh số. Ví dụ: "Anh cho em hỏi: một, có tính phí lắp đặt không; hai, gửi khách qua thư hay qua tin nhắn ạ?"
Một tin như vậy mất khoảng hai phút để gõ, nhưng nó trở thành "biên bản" của việc giao. Khi sếp trả lời "đúng rồi" hoặc sửa một chữ, cả hai đã cùng nhìn vào một phiên bản. Nếu sau này có ai hỏi, bạn chỉ cần tìm lại tin này.
Nếu việc được giao trong nhóm chung, hãy cân nhắc trả lời ngay trong nhóm để những người liên quan cùng thấy, thay vì nhắn riêng. Nếu việc chỉ liên quan tới bạn và sếp, chuyển sang nhắn riêng cho đỡ làm nhiễu nhóm.
Tin thoại, ảnh chụp và tin giao ngoài giờ
Tin thoại. Tin thoại tiện cho sếp nhưng khó tìm lại về sau. Nghe xong, gõ lại ý chính thành tin xác nhận bốn dòng. Nếu tin thoại không nghe rõ, hỏi lại phần đó thay vì đoán: "Em nghe đoạn cuối bị rè, anh nói lại giúp em tên khách được không ạ?"
Ảnh chụp kèm một câu. Sếp gửi ảnh một tờ hoá đơn hay một góc kho kèm câu "xử lý cái này nhé". Hãy hỏi xử lý theo nghĩa nào: kiểm tra, thanh toán, báo lại cho ai. Nhắc lại bằng lời của bạn những gì bạn thấy trong ảnh để chắc hai người cùng nói về một thứ.
Tin giao ngoài giờ. Tin tới lúc mười giờ tối, nếu không gấp, nên trả lời ngắn để sếp biết đã nhận và hẹn làm đầu giờ sáng mai. Nếu thật sự gấp, nói rõ thời điểm bạn làm được. Việc giữ ranh giới giờ giấc lâu dài là chuyện nên bàn riêng với sếp vào một buổi khác.
Chuỗi tin dài nhiều ý. Sếp gửi liền năm tin, mỗi tin một ý. Gom lại thành danh sách đánh số trong tin xác nhận, hỏi ý nào ưu tiên. Như vậy không ý nào bị sót.
Câu nói mẫu khi nhận việc qua tin nhắn
Các tin mẫu dưới đây giữ giọng lịch sự mà gọn, phù hợp với văn phong tin nhắn công việc.
- Báo nhận khi đang bận: "Dạ em nhận rồi anh, em đang gặp khách, khoảng ba giờ em xem kỹ và nhắn lại anh nhé."
- Xác nhận đầy đủ: "Em xác nhận: làm báo giá cho chị Hoa, theo mẫu chung, gửi anh xem trước mười giờ sáng mai. Em hỏi thêm: có tính phí lắp đặt không ạ?"
- Khi câu sếp gõ khó hiểu: "Anh ơi, em đọc chưa hiểu chỗ khách cũ ạ, anh đang nói khách tháng trước hay khách năm ngoái ạ?"
- Khi nhận tin ngoài giờ: "Dạ em đã đọc, sáng mai tám giờ em làm luôn việc này anh nhé."
- Khi chuyển từ nhóm chung sang nhắn riêng: "Việc anh giao trong nhóm em nhận rồi ạ, em nhắn riêng anh vài câu hỏi để khỏi làm nhiễu nhóm."
Tránh các trả lời một chữ như "ok", "dạ", hay chỉ thả biểu tượng, với những việc có hạn hoặc có số liệu. Chúng xác nhận rằng bạn đã đọc, nhưng không xác nhận bạn đã hiểu đúng.
Ví dụ giả định: một tin nhắn ba chữ và hai cách hiểu
Anh Đạt làm nhân viên mua hàng ở một nhà hàng có hai cơ sở. Tối thứ sáu, chị Vân, quản lý, nhắn: "Đạt đặt thêm hàng tuần sau nhé, khách đông." Anh Đạt thả một biểu tượng đồng ý rồi đi ngủ. Sáng thứ hai, anh đặt thêm khoảng một phần ba lượng rau và thịt cho cả hai cơ sở như mọi lần đông khách. Chiều thứ hai, chị Vân hỏi sao chưa thấy đặt thêm đồ uống, vì tuần này có hai tiệc công ty ở cơ sở một, còn cơ sở hai thì vẫn bình thường.
Không ai sai hẳn. Chị Vân biết rõ hai bữa tiệc, chỉ không gõ ra. Anh Đạt hiểu "khách đông" theo kinh nghiệm cũ. Kết quả là cơ sở hai thừa hàng, cơ sở một thiếu đồ uống, và cả hai mất một buổi chiều gọi điện xoay xở.
Nếu tối thứ sáu anh Đạt trả lời bằng một tin xác nhận, câu chuyện đã khác: "Dạ em nhận. Em hiểu là đặt thêm khoảng một phần ba rau thịt cho cả hai cơ sở, chốt đơn sáng thứ hai. Chị cho em hỏi: đông ở cơ sở nào, có tiệc đặt trước không, có cần thêm đồ uống không ạ?" Ba câu hỏi đó lẽ ra đã lôi ra hai bữa tiệc ở cơ sở một. Từ sau lần đó, anh Đạt giữ thói quen không trả lời tin giao việc bằng một biểu tượng, và chị Vân cũng bắt đầu ghi rõ cơ sở khi nhắn.
Lưu lại và tìm lại cho dễ
Ghim hoặc gắn nhãn tin quan trọng. Hầu hết ứng dụng nhắn tin cho phép ghim tin hoặc lưu vào mục riêng. Ghim tin xác nhận của những việc lớn để tìm lại nhanh.
Chép sang sổ việc của mình. Mỗi tin giao việc nên được chép vào danh sách việc chính của bạn, nơi bạn sắp xếp hằng ngày. Tin nhắn là nơi nhận việc, không phải nơi quản lý việc.
Không chụp màn hình gửi lung tung. Lưu để đối chiếu là việc bình thường, nhưng chuyển tin nhắn riêng của sếp sang người khác mà không cần thiết dễ gây mất lòng tin.
Thống nhất nơi giao việc. Nếu phòng dùng cả tin nhắn, thư điện tử và phần mềm quản lý việc, đề nghị sếp thống nhất loại việc nào giao qua kênh nào. Ví dụ: việc nhỏ trong ngày qua tin nhắn, việc lớn có hạn dài qua phần mềm. Việc thống nhất này đỡ cho cả phòng chứ không chỉ cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Sếp giao việc qua tin nhắn thì trả lời "dạ" có đủ không?
Với việc nhỏ làm xong trong vài phút thì đủ. Với việc có hạn, có số liệu hay có người khác liên quan, nên gửi thêm một tin xác nhận ngắn nhắc lại việc, kết quả, hạn và câu hỏi còn lại. Chữ "dạ" chỉ cho biết đã đọc, không cho biết đã hiểu đúng.
Sếp gửi tin thoại dài thì nên làm gì?
Nghe kỹ, rồi gõ lại ý chính thành một tin xác nhận gửi sếp. Như vậy cả hai có bản chữ để tìm lại về sau. Chỗ nào nghe không rõ thì hỏi lại đúng chỗ đó thay vì đoán, vì đoán sai một tên khách hay một con số rất tốn công sửa.
Có bắt buộc trả lời tin nhắn sếp ngoài giờ làm không?
Điều này tuỳ quy ước của nơi làm việc và tính chất công việc. Với việc không gấp, một tin ngắn hẹn làm vào giờ làm là đủ. Nếu tin ngoài giờ thành thường xuyên và ảnh hưởng tới nghỉ ngơi, nên trao đổi riêng với sếp về quy ước liên lạc.
Giao việc trong nhóm chung thì xác nhận ở nhóm hay nhắn riêng?
Nếu việc liên quan tới nhiều người trong nhóm, xác nhận ngay trong nhóm để ai cũng nắm. Nếu chỉ là chi tiết giữa bạn và sếp, nhắn riêng để đỡ làm nhiễu nhóm. Có thể trả lời ngắn trong nhóm rồi hỏi chi tiết ở tin riêng.
Sếp sửa yêu cầu qua tin nhắn sau khi đã xác nhận thì sao?
Gửi lại một tin xác nhận ngắn cho phiên bản mới, ghi rõ điểm thay đổi và hạn nếu có đổi. Ví dụ: em cập nhật, đổi từ báo giá ba mẫu thành năm mẫu, hạn vẫn mười giờ sáng mai. Như vậy cả hai luôn nhìn vào cùng một yêu cầu.
Có nên đề nghị sếp giao việc qua kênh khác thay vì tin nhắn?
Có thể đề nghị nhẹ trong buổi nói chuyện riêng, nhất là với việc lớn, kéo dài. Nói về lợi ích chung: việc lớn để trên phần mềm thì cả phòng theo dõi được tiến độ, anh cũng đỡ phải hỏi. Không nên phàn nàn cách sếp đang làm.